Ge Helsen
fotografie
home | schilderijen voorstudies | prenten | tekeningen | fotografie | info |
 |
|
 |
 |
fotografie
In het voorbije jaar heb ik niet veel gefotografeerd de meeste foto’s zijn gemaakt met de smartphone, een slim apparaatje waarmee een veelvoud aan taken kan worden uitgevoerd. We telefoneren, internetten, filmen, fotograferen en doen nog veel meer met deze toestelletjes.
Vroeger hadden we voor al die activiteiten een apart apparaat. Een van die apparaten was de in Venlo, door de firma Nedinsco geproduceerde kleinbeeldcamera. Ik heb hem in de studio gefotografeerd als onderdeel van een nieuwe fotoreeks, waarin ik objecten wil tonen en die ooit een rol speelden. Ik wil laten zien waarvoor ze dienden, hoe de vormgeving was, en door welke apparaten of activiteiten ze zijn vervangen.
De camera die in deze serie wordt getoond, werd geproduceerd door de in Venlo gevestigde firma Nedinsco. Nedinsco was gevestigd in het gebouw dat was opgezet volgens de laatste architectonische opvattingen van het eerste kwart van de 20e eeuw. Het gebouw kwam in de jaren 2000, na het vertrek van de firma Nedinsco naar een andere locatie in Venlo, leeg te staan en was bijna ten prooi gevallen aan de sloopershamer. Het is echter een bijzonder gebouw dat gebouwd is in de stijl van de moderne zakelijkheid. Het gebouw werd ontworpen door Hans Schlag.
De bedrijfsnaam Nedinsco was ontstaan uit de samenvoeging van een aantal afkortingen van de woorden; Nederlandse Instrumenten Compagnie. De firma was een dochter van de Duitse Carl Zeiss Jena die allerlei optische apparatuur maakte voor wetenschappelijk onderzoek en voor militaire doeleinden.
Door het wapenstilstandsverdrag dat aan het einde van Wereldoorlog 1 te Versailles werd getekend kreeg Duitsland door de toenmalige geallieerden het verbod opgelegd waarin werd bepaald dat er geen wapentuig en onderdelen daarvoor in Duitsland mochten worden ontwikkeld. Vandaar dat er een vestiging van Carl Zeiss in Venlo kwam [met een Nederlandse naam] op Nederlands grondgebied, waar afstandsmeters en periscopen werden gemaakt. Na de Tweede Wereldoorlog werd de Nedinsco-fabriek geconfiskeerd door de Nederlandse staat en werd enkele jaren na de bevrijding de productie van optische apparatuur weer opgestart. Een van die producten was de kleinbeeldcamera die hier op mijn site getoond wordt.
De camera was ontworpen door de firma Steiner [Steiner-Optik GmbH in Bayreuth] en had de naam Steinette. Steiner verkocht in de jaren 50 de machines voor de productie van de Steinette aan Nedinsco, die in 1958 een eerste serie van 100 camera’s produceerde, de camera kreeg de naam Primo. Bij de eerste 100 geproduceerde toestellen zat de flitsschoen midden op het dak van de body. Later bij de grote productie werd de flitsschoen naar links verplaatst en werden de objectieven genummerd. De body van de camera bleef gelijk aan die van de Steinette, het objectief werd geheel opnieuw ontworpen door Nedinsco. Er zijn ruim 10.000 camera’s van dit type verkocht.
Op het objectief kan het diafragma en de belichtingstijd ingesteld worden. De resultaten van de instellingen konden voorafgaand aan de opname niet worden gecontroleerd.
De camera die in deze fotoserie getoond wordt is er een uit de eerste serie van 100 toestellen, dit valt af te leiden uit de feiten dat: de flitsschoen op het midden van het dak van de body bevestigd zit, het nummer van het objectief ontbreekt en op de achterkant van de hier getoonde camera zit een zwart metalen plaatje zonder opschrift. In de grote serie werden op dat plaatje indicaties gegeven voor diafragma-instellingen en belichtingstijden voor diverse lichtomstandigheden.
Het is voor de jaren 50 een mooi afgewerkte camera, waaraan echter meters voor belichting, scherpstelling en diafragma ontbraken. De firma Nedinsco stopte met de productie van de Primo omdat de Japanse optische industrie de camera-markt overspoelde met spiegereflexcamera’s die makkelijker bedienbaar en beter instelbaar waren en die een controleerbaar beeld vooraf gaven.
De Primo is de enige kleinbeeldcamera die ooit in Nederland geproduceerd werd.